Kaizen.az - Fərdi İnkişaf Platforması

Kaizen/ Fərdi İnkişaf

Kəpənək Effekti və Gündəlik Həyatımız: Kiçik Addımlar Həyatımızı Necə Dəyişir?

Təsəvvür edin ki, Braziliyada bir kəpənək qanadlarını yüngülcə tərpədir və bu kiçik hərəkət minlərlə kilometr uzaqda — Texasda nəhəng bir tufanın yaranmasına səbəb olur. Fizika və xaos nəzəriyyəsindən tanış olduğumuz bu məşhur Kəpənək Effekti ilk baxışdan gündəlik reallığımızdan çox uzaq görünə bilər. Lakin əslində, o, həm şəxsi həyatımızın, həm də karyeramızın arxa fonunda səssizcə işləyən ən güclü qanunlardan biridir. Biz adətən həyatımızı kökündən dəyişəcək böyük zəfərlər və ya dramatik inqilablar gözləyirik. Amma reallıq tam başqadır: nəhəng uğurlar da, dağıdıcı böhranlar da adətən heç kimin əhəmiyyət vermədiyi mikroskopik detallardan başlayır.

Başlanğıc Nöqtəsinin Hassaslığı və Xaos

1960-cı illərdə meteoroloq Edvard Lorens hava proqnozları üzərində işləyərkən fərqində olmadan təsadüfi bir kəşf etdi. O, kompüter modelinə rəqəmləri daxil edərkən vergüldən sonra kiçik bir dəyişiklik etdi (məsələn, 0.506127 əvəzinə 0.506 yazdı) və bir müddət sonra tamamilə fərqli, gözlənilməz hava fırtınalarının yarandığını gördü. Bu fenomen sübut etdi ki, mürəkkəb sistemlərdə başlanğıc şərtlərindəki mikroskopik fərqlər zaman keçdikcə böyüyür və nəhəng fərqlərə yol açır.

Bizim iş həyatımız və psixologiyamız da məhz belə mürəkkəb sistemdir. İş yerində səhər həmkara atılan soyuq bir baxış, iclasda deyilən ehtiyatsız bir cümlə və ya vaxtında göndərilməyən bir e-poçt həmin an əhəmiyyətsiz görünə bilər. Lakin bu kiçik "qanad çırpma" günün sonunda bütün komandanın atmosferini zəhərləyə, gərginlik dalğası yarada və ya uzunmüddətli layihənin uğursuzluğuna səbəb ola bilər. Əksinə, tamamilə təsadüfən oxuduğunuz bir məqalə, çətin an dediyiniz dəstək sözü və ya səhər rutininizə əlavə etdiyiniz 15 dəqiqəlik kitab oxumaq ad வாdetdiyinizdən qat-qat böyük bir karyera dönüşünün təməlini qoya bilər.

Gündəlik Həyatda Kəpənək Effekti və "Kaizen" Fəlsəfəsi

Yaponların məşhur Kaizen fəlsəfəsi məhz Kəpənək Effektivliyinin idarəetməyə tətbiq olunmuş formasıdır. İnsanlar böyük hədəflərə (məsələn, bir aya 10 kiloqram arıqlamaq, yeni dil öyrənmək və ya şirkətin baş direktoru olmaq) köklənəndə tez yorulur və təslim olurlar. Çünki beyin bu böyük dəyişikliyi təhlükə kimi qəbul edir. Lakin gündəlik həyatda edilən 1%-lik kiçik təkmilləşdirmələr — yəni o kiçik "kəpənək qanadları" — uzunmüddətli dövrdə üst-üstə yığılaraq nəhəng nəticələr doğurur.

Hər gün səhər 10 dəqiqə tez oyanmaq, yatmazdan əvvəl səhərin planını qurmaq və ya iş zamanı yayındırıcı amilləri 1 saatlığına söndürmək kimi xırda vərdişlər əvvəlcə heç bir fərq yaratmırmış kimi görünür. Lakin zaman keçdikcə bu xırda addımlar eksponensial artım xətti üzrə hərəkət edərək həyatınızı tamamilə başqa bir səviyyəyə daşıyır. Eynilə bunun əksi də doğrudur: hər gün "ondan nə olar ki?" deyərək təxirə saldığınız kiçik tapşırıqlar, yığışıb böyük bir stress dağına və peşəkar tükənməyə çevrilir.

Həyatımızda Əhəmiyyətsiz Detal Yoxdur

Kəpənək effekti bizə dərindən təsir edən bir həqiqəti öyrədir: həyatda kiçik detal deyə bir şey yoxdur. Hər bir seçimimiz, dediyimiz hər söz, etdiyimiz hər xırda vərdiş gələcək reallığımızıformalaşdıran bir qanad çırpmasıdır. Növbəti dəfə "bunun heç bir önəmi yoxdur" deyib keçdiyiniz kiçik məqamlarda, əslində həyatınızın hansı istiqamətə fırtına qoparacağını müəyyən etdiyinizi unutmayın. Doğru yerdə atılan kiçik bir addım, gözləmədiyiniz böyük uğurların qapısını aça bilər.

Yazar

İstifadəçi adı:
kaizen
Ad Soyad:
Kaizen.az
Məqalə sayı:
259

Əlaqəli məqalələr

CV hazırlayarkən nələrə diqqət yetirməli

07.03.2021

Fərdi İnkişaf

Günümüzün qlobal problemlərindən biri: - CV göndərirəm lakin heç bir vakansiyadan geri dönüş almıram. Niyə? Bunun əsas səbəblərindən biri CV-nin düzgün hazırlanmaması və əsas məqamlara diqqət yetirilməməsidir. Bu məqalədə sizlər üçün CV-də hansı məsələlərə diqqət yetirməli olduğunuzu addım-addım qeyd etmişik.